سرگیجه و سیاهی رفتن چشم؛ چه علت‌هایی دارد؟

نویسنده : تیم تولید محتوا یکشنبه 17 آبان 1405 کد مطلب : 632 : 23 بازدید 0 نظر

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

سرگیجه و سیاهی رفتن چشم چیست؟
شایع‌ترین علل سرگیجه و سیاهی رفتن چشم
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
راه‌های پیشگیری ساده اما مؤثر

آیا تا به حال هنگام بلند شدن ناگهانی از جای خود، احساس سبکی سر، تاری دید یا سیاهی رفتن چشم‌ها را تجربه کرده‌اید؟ این وضعیت که اغلب با سرگیجه همراه است، برای بسیاری از افراد آشناست و در بیشتر موارد موقتی و بی‌خطر است. اما تکرار آن می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل زمینه‌ای باشد که نیاز به بررسی دارد. بسیاری از افراد این حالت را نادیده می‌گیرند و فکر می‌کنند فقط به دلیل خستگی یا کم‌خوابی است، در حالی که گاهی پشت این علامت ساده، مشکلات جدی‌تری پنهان شده است.

در مجتمع داروپزشکی آتیه البرز با حضور پزشکان متخصص قلب، مغز و اعصاب، داخلی و گوش و حلق و بینی، امکان تشخیص دقیق و درمان به‌موقع این مشکل فراهم است. این مرکز با تجهیزات پیشرفته و کادر مجرب، آماده خدمت‌رسانی به مراجعین در استان البرز است.

سرگیجه و سیاهی رفتن چشم چیست؟

سیاهی رفتن چشم معمولاً به معنای کاهش موقت خون‌رسانی به مغز و چشم‌هاست. این حالت که به آن «پرسیکوپ» یا نزدیک به غش شدن هم گفته می‌شود، اغلب چند ثانیه طول می‌کشد و با احساس سبکی سر، ضعف و گاهی تپش قلب همراه است. برخلاف سرگیجه واقعی (که احساس چرخش محیط است)، در این حالت بیشتر احساس نزدیک شدن به غش وجود دارد. فرد ممکن است احساس کند دنیا در حال تاریک شدن است، پاهایش سست شده و اگر ننشیند ممکن است بیفتد. این علامت می‌تواند یک‌باره و ناگهانی ظاهر شود یا به تدریج شدت بگیرد.در بسیاری از موارد، این وضعیت خودبه‌خود برطرف می‌شود، اما اگر تکرار شود یا با علائم دیگری همراه باشد، نباید آن را نادیده گرفت. مغز انسان برای عملکرد صحیح به جریان مداوم خون و اکسیژن نیاز دارد و حتی چند ثانیه کاهش این جریان می‌تواند علائم واضحی ایجاد کند.

شایع‌ترین علل سرگیجه و سیاهی رفتن چشم

۱. افت فشار خون وضعیتی (شایع‌ترین علت)

وقتی ناگهان از حالت نشسته یا خوابیده بلند می‌شوید، خون به سمت پاها می‌رود و فشار خون در مغز موقتاً کاهش می‌یابد. بدن معمولاً این تغییر را سریع جبران می‌کند، اما اگر این فرآیند با تأخیر انجام شود، سیاهی چشم و سرگیجه رخ می‌دهد. این مشکل در افراد مسن، کسانی که داروهای فشار خون مصرف می‌کنند یا کم‌آب هستند، شایع‌تر است. حتی افراد جوان هم اگر به سرعت از رختخواب بلند شوند یا مدت طولانی نشسته باشند، ممکن است این حالت را تجربه کنند. نشستن چند ثانیه‌ای قبل از ایستادن کامل، یکی از ساده‌ترین راه‌های پیشگیری از این مشکل است.

۲. کم‌آبی بدن

کاهش حجم مایعات بدن باعث کاهش حجم خون و در نتیجه افت فشار خون می‌شود. تعریق زیاد، تب، اسهال، استفراغ یا حتی نوشیدن ناکافی آب در طول روز می‌تواند عامل این مشکل باشد. بسیاری از افراد در فصل تابستان یا هنگام فعالیت بدنی، آب کافی نمی‌نوشند و همین موضوع باعث می‌شود با کوچک‌ترین تغییر وضعیت بدن دچار سرگیجه شوند. خشکی دهان، کاهش ادرار و احساس تشنگی مداوم از نشانه‌های کم‌آبی است که نباید نادیده گرفته شود.

۳. افت قند خون

مغز برای عملکرد به گلوکز نیاز دارد. اگر مدت طولانی غذا نخورده باشید، رژیم غذایی سخت گرفته باشید یا دیابت داشته باشید، افت قند خون می‌تواند باعث سیاهی چشم، لرزش، تعریق و سرگیجه شود. این حالت به‌خصوص صبح‌ها پس از بیدار شدن از خواب یا در افرادی که وعده‌های غذایی خود را حذف می‌کنند، شایع است. خوردن یک میان‌وعده سبک مانند چند عدد خرما یا یک لیوان آبمیوه طبیعی می‌تواند به سرعت علائم را کاهش دهد.

۴. کم‌خونی

کمبود آهن یا ویتامین B12 باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز می‌شود. افراد مبتلا به کم‌خونی اغلب با کوچک‌ترین تغییر وضعیت بدن دچار سرگیجه و سیاهی چشم می‌شوند. خستگی مزمن، رنگ‌پریدگی پوست، تپش قلب حتی در حالت استراحت و سرد شدن دست و پا از دیگر علائم کم‌خونی هستند. زنان در سنین باروری به دلیل قاعدگی ماهانه بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند و باید سطح آهن خون خود را به طور منظم بررسی کنند.

۵. مشکلات گوش داخلی

اختلالاتی مانند سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم (BPPV) که به جابه‌جایی کریستال‌های کوچک در گوش داخلی مربوط است، می‌تواند احساس چرخش شدید و گاهی سیاهی چشم ایجاد کند. این نوع سرگیجه معمولاً با تغییر موقعیت سر تشدید می‌شود و ممکن است با تهوع و استفراغ همراه باشد. عفونت‌های ویروسی گوش یا التهاب عصب تعادلی نیز می‌توانند عامل مشابهی باشند.

۶. مشکلات قلبی و عروقی

اختلال در ریتم قلب، تنگی دریچه‌ها یا مشکلات دیگر قلبی می‌تواند باعث کاهش موقت خون‌رسانی به مغز شود. در این موارد معمولاً علائم دیگری مانند تپش قلب، درد قفسه سینه یا تنگی نفس هم وجود دارد. گاهی آریتمی‌های قلبی به صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند و فرد را در معرض خطر غش کامل قرار می‌دهند. به همین دلیل بررسی قلبی در افراد مسن یا کسانی که سابقه بیماری قلبی دارند، بسیار مهم است.

۷. داروها و عوامل دیگر

برخی داروهای فشار خون، دیورتیک‌ها، داروهای ضدافسردگی و حتی برخی آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند باعث افت فشار خون شوند. استرس شدید، اضطراب، ایستادن طولانی‌مدت و گرمای محیط نیز از عوامل محرک هستند. گاهی مصرف همزمان چند دارو بدون نظارت پزشک، اثر تجمعی ایجاد کرده و علائم را تشدید می‌کند. همچنین کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی مانند ویتامین D و منیزیم نیز می‌تواند در بروز این مشکل نقش داشته باشد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

مکرر رخ می‌دهد

باعث زمین خوردن شده است

با درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف یک‌طرفه بدن یا سردرد شدید همراه است

بعد از شروع داروی جدید ظاهر شده است

با تپش قلب شدید یا سیاهی کامل بینایی همراه است

حتماً باید توسط پزشک متخصص بررسی شود. تأخیر در تشخیص گاهی می‌تواند عواقب جدی داشته باشد و حتی به سکته یا آسیب‌های ناشی از افتادن منجر شود. مراجعه به‌موقع می‌تواند از پیشرفت مشکل جلوگیری کند.در داروپزشکی آتیه البرز واقع در گلشهر کرج، تیمی از پزشکان متخصص قلب و عروق، مغز و اعصاب، داخلی و گوش و حلق و بینی آماده ارائه خدمات تشخیصی و درمانی هستند. با تجهیزات پیشرفته و امکان انجام آزمایش‌های لازم در محل، می‌توانید علت مشکل خود را به‌سرعت مشخص کنید. این مرکز با داشتن آزمایشگاه و بخش‌های تخصصی مختلف، امکان بررسی جامع بیمار را در یک مکان فراهم کرده است.